Mertcan Tekin
Etkinlik yönetimi ve turizm ekonomisi üzerine notlar.
Kurumlar, markalar ve yerel yönetimler için etkinlik stratejisi.
Bir Macera Ürünü Destinasyonu Taşır mı?
Yazılar
Tümü (114)
Tren İstasyonu Destinasyonun Kapısı Olabilir mi?
Hızlı tren birçok şehre yeni bir kapı açtı: Birkaç saatte, arabasız, küçük bir bavulla gelen bir ziyaretçi. O ziyaretçinin şehirle ilk karşılaşması istasyon meydanında oluyor; meydanın ne sunduğu ve tren saatine göre kurulan ürün, o ziyaretçinin şehirde kalıp kalmayacağını belirliyor.
Kendi Şehrinde Turist Olmak
Bir şehirde doğup büyümüş insanların çoğu müzesine hiç girmemiş, kalesine çıkmamış, tekne turuna binmemiş. Oysa misafirine şehri gezdiren hemşehri, destinasyonun en sadık ve en iyi anlatan müşterisi; sektörün bu insanı müşteri olarak görmesi gerekiyor.
Destinasyonun Fotoğraf Noktaları Kendiliğinden Oluşmuyor
Bir şehrin sosyal medyada nasıl göründüğünü ziyaretçinin fotoğraf çektiği birkaç nokta belirliyor ve o noktalar tesadüfen oluşmuyor. Manzara, ışık saati, güvenli durma yeri, küçük bir işaret ve yanındaki esnaf. Bir seyir terasında bir akşamüstü, bunların hepsi tek karede görünüyor.
Esnafın Yabancı Dili
Turistin şehirde ilk konuştuğu kişi rehber değil, esnaf. Dil bilmeyen esnaf turisti resimli menüyle, fiyat etiketiyle, telefondaki çeviriyle ve bir gülümsemeyle karşılıyor; tek dükkânın yetmediği yerde çarşının ortak çözümleri devreye giriyor. Mesele dil bilmek değil, anlaşılır olmak.
Termal İlçenin Ürünü Sıcak Sudan Fazlası
Termal ilçede otel sıcak suyu satıyor, ilçe ise yanından geçiliyor. Oysa kür programı, kış sezonu, yaşlı ve aile misafiri, yöresel mutfak ve çarşı bir araya geldiğinde başka bir ürün çıkıyor ve o ürünü otelle çarşı birlikte yazıyor.
Destinasyonun Çocuk Ziyaretçisi
Ailelerin tatil kararını çoğu zaman çocuk veriyor; sıkıldığı yerden erken dönüyor, sevdiği yere aileyi geri getiriyor. Çarşıda, müzede, lokantada, otelde ve meydanda çocuğu düşünen küçük kararlar aileyi ertesi yıl aynı şehre getiriyor.
Tek Kartla Şehir: Ziyaretçi Kartı Nasıl İşler?
Müze, ulaşım, acente turu ve esnaf ikramı tek kartta toplandığında ziyaretçi şehri tek kararla geziyor, şehir de onu istediği yere yönlendiriyor. Kartı kimin sattığı, gelirin nasıl paylaşıldığı ve esnafın nasıl katıldığı, kartın ayakta kalıp kalmayacağını belirliyor.
Bisikletle Gelen Ziyaretçi
Kıyı yolunda heybeli bir bisikletli, geçip giden biri değil; o akşam ilçede yatacak, her öğününü dışarıda yiyecek bir ziyaretçi. Pansiyon, tamirci ve kahveci onu tanıdığında, büyük bir yatırım yapmadan ona hazırlanabiliyor.
Destinasyonun Yağmurlu Günü
Tatilin bir sabahı yağmur başlıyor ve otel lobisi 'ne yapacağız' diye soran misafirle doluyor. İlçede o güne cevap verecek müze, hamam, atölye, kapalı pazar var ama kimsenin elinde listesi yok. Yağmurlu günü kayıp gün olmaktan çıkaran şey hava değil, yağmurdan önce yazılmış o tek sayfalık liste.
Yerel Ürün Nasıl Hatıra Olur?
Her çarşıda aynı nazar boncuğu satılıyor; oysa her şehrin kendi reçeli, sabunu, dokuması, çömleği var ve bavula girmiyor. Bir ürünün hatıraya dönüşmesi etiketten fiyata, raftan üreticiyle esnafın ilişkisine kadar birkaç küçük karara bağlı.
Destinasyonun İlk Saati
Tatil plajda değil, havalimanının çıkış kapısında başlıyor. Uçaktan inip otele yerleşene kadar geçen ilk saat tatilin tonunu belirliyor ve bu saatin sektörde bir sahibi yok. Transfer şoförü, taksi, ilk esnaf ve resepsiyon o saati birlikte yaşatıyor; sahibi olması gereken de otel.
Şehrin Kendi Günü Nasıl Tasarlanır?
Her şehrin yılda bir günü var: Kurtuluş günü, kuruluş yıl dönümü ya da şehir günü. Sabahki tören o günün omurgası. Törenin yanına ikram sofrasını, korteji, çocuk şenliğini, esnafı ve akşam konserini ekleyen şehir, o günü yıllar içinde kendi bayramına çeviriyor.
Etkinlik Günü Sahne Arkasında Kim Nerede?
Akış cetveli, telsiz kanalları, sahne amiri, konukların karşılanıp sahneye alınması, konuşmacı geçişleri, prova, gecikme ve söküm. Etkinlik gününün üç sorusu var: Kim, ne zaman, nerede. Sahne arkası koordinasyonu, bu üç sorunun o gün için verilmiş cevabı.
Festivalin Ortakları Aynı Masada mı?
Bir şehir festivalinde belediye, organizatör, sponsor, esnaf ve sanatçı ajansı aynı masaya oturduğunda ne değişiyor? Rollerin paylaşımı, tek sayfalık ortak bütçe tablosu, takvim, risk ve ölçüm üzerine; iyi işleyen bir ortaklık sahnesiyle.
Soğukta Dolu Bir Meydan Nasıl Kurulur?
Kasım'dan Mart'a meydanlar sessizleşiyor; oysa soğukta da dolu bir meydan kurulabiliyor. Rüzgârı kesmek, ışığı doğru kurmak, sahlebi ve kestaneyi akışa bağlamak, çocuğa kar ve buz, esnafa stant, hafta içine ayrı program; malzemesi Türkiye'nin kendi kışı.
Müzede Ziyaretçi Girişten Çıkışa Ne Yaşıyor?
Müzeye giren bir aile eserden çok başka şeyler yaşıyor: Otoparktan gişeye yürüyüş, bir gölge, bir bank, rehberin sesi, kafede bir çay, çocuğun sıkılmadığı yarım saat. Deneyimin çoğu sergi salonunun dışında kuruluyor ve orada işletmecinin, rehberin ve şehrin yapabileceği çok şey var.
Bölge Turizm Projesine Sektör Nasıl Ortak Olur?
Bir rota, bir tema yılı, ortak tanıtım ya da altyapı projesi başladığında otelci, DMC, esnaf ve üniversite masada mı, yoksa yalnızca açılışta mı? Sektörün projeye taşıdığı şey, ortak takvim, ürün paketleme ve proje bittikten sonra işi sürdürecek kişi, projenin ürüne dönüşüp dönüşmeyeceğini belirliyor.
Uluslararası Spor Etkinliği Sahada Nasıl Yürür?
Bir şampiyona şehre geldiğinde seyircinin gördüğü şey yarış; sektörün gördüğü şey akreditasyon, gönüllü vardiyası, taraftar akışı, ulaşım dilimleri, medya merkezi ve acil durum provası. Türkiye'de ağırlanan büyük spor etkinliklerinin çoğu sorunsuz geçiyor ve bunun arkasında aylar önce kurulmuş bir operasyon var.
Otel Misafiri İlçeyle Nasıl Buluşur?
Tatil köyünde bir hafta kalan misafirin çoğu, on beş dakika ötedeki ilçeyi transfer otobüsünün camından görüyor. Oysa otelle ilçe arasında köprü kurmak zor değil; akşam programı, esnafla ortak paket, Türk gecesinde üretici tezgâhı, festival akşamı servisi. İki taraf da kazanıyor.
Film Setinden Turizm Ürünü Nasıl Çıkar?
Bir dizi ya da film şehirde çekildiğinde sokak birkaç günlüğüne kapanıyor, ekip aylarca otelde kalıyor, sonra bölüm yayınlanıyor ve dünyanın bir yerinden biri 'burası neresi' diye yazıyor. O andan sonra şehrin işletmeleri, DMC'leri ve rehberleri ne yapabilir?
Sezon Dışında Destinasyon Nasıl Yaşar?
Kasımdan marta kadar bir kıyı ilçesi boşalmıyor, müşterisi değişiyor: yerleşen yabancılar, uzaktan çalışanlar, yerli hafta sonu, kamp yapan takım, toplantı yapan şirket. Kışın kapalı ilçenin sorumlusu iklim değil, bu müşteriyi tanımamış olmak.
Büyük Turnuva Öncesi Sektör Ne Yapar?
Bir şehre uluslararası bir turnuva geldiğinde stadyum, güvenlik ve resmi program hazır zemin; ama taraftar maç dışındaki üç günü şehirde geçiriyor. O üç günü otelci, DMC, organizatör, esnaf ve dönemsel ekipler dolduruyor. Turnuva gelmeden önce sektörün masasında ne olmalı?
Etkinliklerde Gönüllüler ve Dönemsel Ekipler
Etkinlikleri kadrolu ekipler değil, birkaç günlüğüne gelen insanlar yapıyor: gönüllüler, projesel personel, günlük saha ekipleri, hostesler, üniversiteden çağrılan öğrenciler. Bu insanların çoğu zaman adı yok, hazırlığı yok, bütçede bir satırı yok. Onları görmek, hazırlamak ve hatırlamak üzerine.
Etkinlik Bütçesi Nereden Kaçar?
Her etkinliğin iki bütçesi var: toplantıda sunulan ve sahada biten. İkisinin arası çoğu zaman yüzde yirmi. Bu fark büyük kalemlerden değil, kimsenin tabloya yazmadığı yerlerden çıkıyor. Jeneratör mazotundan kur farkına, onay için düşük yazma alışkanlığından son hafta gelen fikirlere.